📝👨👩 พ่อแม่ที่รับรู้ว่าตนเองมีความสามารถในการเป็นพ่อแม่ (Parenting sense of competence) โดยเฉพาะความสามารถในการเลี้ยงลูก จะนำไปสู่การเลี้ยงดูเด็กอย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึงมีความเข้าใจ ให้ความรัก และความอบอุ่นแก่เด็กอย่างเหมาะสม ซึ่งจะส่งผลที่ดีต่อพัฒนาการและพฤติกรรมของเด็ก

แต่มีวิธีการใดบ้างที่จะช่วยเพิ่มการรับรู้นี้ให้แก่พ่อแม่ นอกเหนือจากการสอนทักษะการเลี้ยงลูกและเทคนิคการปรับพฤติกรรมเด็กให้แก่พ่อแม่?

สาขาวิชาพัฒนาการและการเจริญเติบโต ภาควิชากุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้ศึกษาทบทวนปัจจัยที่เกี่ยวข้องในตัวพ่อแม่ที่จะสามารถส่งเสริมการรับรู้ความสามารถในการเป็นพ่อแม่ของตนเองมากขึ้น

จึงได้พัฒนาโปรแกรมวิดีทัศน์ออนไลน์เพื่อมุ่งเน้นที่จะส่งเสริมการรับรู้ความสามารถในการเป็นพ่อแม่และสร้างสุขภาวะที่ดีให้แก่พ่อแม่ภายใต้หัวข้อต่าง ๆ โดยโปรแกรมดังกล่าวได้ผ่านการทำวิจัยเพื่อประเมินประสิทธิภาพของตัวโปรแกรม และได้ลงตีพิมพ์ในวารสาร Pediatric Research ในเครือ Nature

📍รายละเอียดของงานวิจัยสามารถศึกษาได้จากลิงก์นี้ >> https://rdcu.be/d6lGH

สรุปงานวิจัยโดยย่อ 📝

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิภาพของโปรแกรมวิดีทัศน์ออนไลน์ในการส่งเสริมการรับรู้ความสามารถในการเป็นพ่อแม่ระหว่างกลุ่มพ่อแม่ที่ได้รับโปรแกรมวิดีทัศน์ เปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุมที่ไม่ได้รับโปรแกรม สัปดาห์ละครั้ง เป็นเวลา 6 สัปดาห์ ในกลุ่มพ่อแม่ของเด็กอายุ 3-10 ปี ที่ไม่มีปัญหาพัฒนาการและพฤติกรรม และพ่อแม่ไม่เคยได้รับการวินิจฉัยว่ามีปัญหาสุขภาพจิต แต่ได้รับการประเมินคัดกรองด้วยแบบสอบถาม พบว่ามีดัชนีชี้วัดสุขภาพจิตต่ำกว่าค่าเฉลี่ย หรือมีคะแนนความเศร้าหรือความกังวลอยู่ในระดับน้อยถึงปานกลาง

กลุ่มพ่อแม่ที่ได้รับโปรแกรมวิดีทัศน์ (Intervention group):

– ได้รับวิดีทัศน์ออนไลน์ที่มุ่งเน้นในการส่งเสริมการรับรู้ความสามารถในการเป็นพ่อแม่และสร้างสุขภาวะที่ดีให้แก่พ่อแม่ ความยาว 5-10 นาที สัปดาห์ละ 1 วิดีทัศน์ ต่อเนื่องกันทั้งหมด 6 สัปดาห์ โดยพ่อแม่สามารถจัดสรรเวลาในการดูได้เองตามที่สะดวก

– เนื้อหาของวิดีทัศน์จะกล่าวถึง การเสริมสร้างพลังให้แก่พ่อแม่ ปรับความเข้าใจเกี่ยวกับการเลี้ยงลูกเชิงบวก ให้ความรู้เพื่อสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับพื้นอารมณ์ของเด็ก สร้างความตระหนักถึงปัญหาสุขภาวะทางจิตที่พบได้ในพ่อแม่ ความสำคัญและแนวทางในการดูแลสุขภาวะของพ่อแม่ และการมองหาผู้ช่วยเหลือที่อยู่รอบตัว

– มีกิจกรรมให้พ่อแม่ได้ทำประกอบการดูวิดีทัศน์ 3 สัปดาห์ ในสัปดาห์ที่ 1, 3 และ 5 เช่น การเขียนบันทึกเกี่ยวกับประสบการณ์ที่พ่อแม่รู้สึกประทับใจหรือยังทำได้ไม่ดีพอในฐานะที่เป็นพ่อแม่

– สำหรับกลุ่มควบคุม (Control group): ยังไม่ได้รับโปรแกรมวิดีทัศน์จนกว่าจะจบการวิจัย

– ผลลัพธ์ที่ต้องการศึกษา:

1. การรับรู้ความสามารถในการเป็นพ่อแม่

2. สุขภาวะของพ่อแม่

3. ภาวะความเหนื่อยล้าในการเลี้ยงดูลูก

4. ลักษณะและมิติการเลี้ยงดูลูกของพ่อแม่

5. ปัญหาพฤติกรรมเด็ก

โดยเก็บข้อมูลเหล่านี้ 3 ครั้ง คือ ข้อมูลพื้นฐานก่อนสุ่มเข้ากลุ่ม ต่อมาที่ 6 และ 10 สัปดาห์หลังจากเริ่มโปรแกรมตามลำดับ

ผู้ปกครองอาสาสมัครจำนวน 120 ราย ที่ผ่านเกณฑ์การคัดเข้าโครงการ จะถูกสุ่มให้เข้าการศึกษาในกลุ่มที่ได้รับโปรแกรมวิดีทัศน์ 60 ราย และกลุ่มควบคุม 60 ราย ผู้ที่เข้าร่วมโครงการส่วนใหญ่เป็นแม่ มีอายุเฉลี่ย 37-38 ปี จบการศึกษาอย่างน้อยระดับปริญญาตรี และมีรายได้ของครอบครัวอย่างน้อย 50,000 บาทต่อเดือน จากการประเมินก่อนเริ่มการทดลองพบว่ามีคะแนนความเศร้า และคะแนนความกังวลอยู่ในระดับต่ำ

ผลการศึกษาพบว่า 😊

– พ่อแม่กลุ่มที่ได้รับโปรแกรมวิดีทัศน์มีการรับรู้ว่าตนเองมีความสามารถในการเป็นพ่อแม่สูงกว่ากลุ่มควบคุมเมื่อเวลาผ่านไป โดยเฉพาะความพึงพอใจในตัวเองในฐานะที่เป็นพ่อแม่

– พ่อแม่กลุ่มที่ได้รับโปรแกรมวิดีทัศน์มีสุขภาวะที่ดีขึ้นมากกว่ากลุ่มควบคุมเมื่อเวลาผ่านไป

– พ่อแม่ทั้งสองกลุ่มมีคะแนนความเศร้าและความกังวลลดลงเมื่อเวลาผ่านไป

– พ่อแม่ทั้งสองกลุ่มมีแนวโน้มที่จะเปลี่ยนแนวทางการเลี้ยงลูกไปเป็นลักษณะการเลี้ยงดูเชิงบวกมากขึ้น และปัญหาด้านอารมณ์ของเด็กทั้งสองกลุ่มมีแนวโน้มลดลง

⭐️ โดยสรุป โปรแกรมวิดีทัศน์ออนไลน์สั้น ๆ ที่พ่อแม่สามารถจัดสรรเวลาในการดูได้เอง ที่มีเนื้อหามุ่งเน้นในการส่งเสริมการรับรู้ความสามารถในการเป็นพ่อแม่และสร้างสุขภาวะที่ดีให้แก่พ่อแม่ พบว่ามีประสิทธิภาพที่ทำให้พ่อแม่รับรู้ว่าตนเองมีความสามารถในการเป็นพ่อแม่ โดยเฉพาะมีความพึงพอใจในตัวเองในฐานะที่เป็นพ่อแม่มากขึ้น นำไปสู่สุขภาวะของพ่อแม่ที่ดีขึ้น

โดยโปรแกรมนี้มีจุดเด่น คือ มีความสะดวกในการเข้าถึงโปรแกรม เพราะสามารถเข้าถึงได้จากที่บ้านผ่านทางออนไลน์ เลือกเวลาที่สะดวกในการรับชมได้เอง และมีระยะเวลาในการรับชมที่สั้น เหมาะสำหรับกลุ่มพ่อแม่ที่เริ่มมีปัญหาสุขภาวะในระดับน้อยถึงปานกลาง แต่ตัวโปรแกรมจำเป็นต้องปรับให้เหมาะสมกับประชากรเป้าหมายในแต่ละท้องถิ่นต่อไป

ท่านสามารถเข้าถึงโปรแกรมวิดีทัศน์ฟรีได้จากลิงก์เหล่านี้

บทเรียนที่ 1 เรา…และ…บทบาทการเป็นพ่อแม่

👉 https://youtu.be/pBeA1012Mqg?si=8NS8Yq52B0408ZFZ

บทเรียนที่ 2 ลูกไม่ได้ต้องการ…พ่อแม่ที่สมบูรณ์แบบตลอดเวลา

👉 https://youtu.be/VNenqc60EnE?si=W9QmhxQEbDyTkbQB

บทเรียนที่ 3 พวกเรา พ่อ แม่ ลูก เข้ากันได้ดีหรือเปล่า

👉 https://youtu.be/5bagQkKBU7s?si=lnwVCzaUAOLVzg5Q

บทเรียนที่ 4 อย่าละเลย ความรู้สึกเศร้าหรือท้อแท้ของพ่อแม่

👉 https://youtu.be/XeHH6AWs8Vc?si=vt63dGPPqImnIk1b

บทเรียนที่ 5 Wheel of Life วงล้อแห่งชีวิต

👉 https://youtu.be/kJOmu8LcLg4?si=s6o7lsx1T-nIzpMN

บทเรียนที่ 6 ความช่วยเหลือมีอยู่รอบตัว👉 https://youtu.be/eZ7ZQHwzj0s?si=u8qThnWaJw_5rExx