วัยรุ่นเป็นวัยที่อยากลอง อยากเรียนรู้ เป็นวัยที่ค้นหาตัวตน รวมถึงอัตลักษณ์ทางเพศของตนเอง ซึ่งส่วนหนึ่งของความท้าทาย คือ เรื่องเพศศึกษา ที่ครอบครัวไม่ค่อยเปิดโอกาสให้ศึกษามากนัก ทำให้วัยรุ่นเรียนรู้จากเพื่อน และแหล่งข้อมูลต่าง ๆ ด้วยตัวเองจนอาจเกิดผลเสียตามมา

หมอได้มีโอกาสคุยกับวัยรุ่นเกี่ยวกับเรื่องเพศมากขึ้น ทำให้ตระหนักว่าวัยรุ่นหลายคนยังไม่มีความเข้าใจด้านนี้กันเลย วันนี้หมอจึงอยากมาชวนคุยเรื่องเพศสัมพันธ์ที่ปลอดภัยสำหรับวัยรุ่นค่ะ (ถ้าไม่อยากอ่านยาว ลงไปอ่านคำแนะนำด้านล่างเลยนะคะ)

ก่อนอื่น หมออยากให้วัยรุ่นคิดว่าเวลานี้ เหมาะสมที่เราจะมีเพศสัมพันธ์อย่างปลอดภัยกับคนที่เรารักหรือไม่ ไม่ใช่คำนึงถึงแต่ความใคร่ ความสนุกตามวัยเพียงอย่างเดียวนะคะ

ถามมา: เวลาไหนที่พร้อมและเหมาะสมที่จะมีเพศสัมพันธ์คะ
ตอบไป: เวลาที่พร้อมและปลอดภัยที่สุด คือ เวลาที่เราสามารถรักตัวเอง ดูแล และป้องกันตัวเองให้มีเพศสัมพันธ์อย่างปลอดภัยได้ รวมถึงสามารถรับผิดชอบการกระทำของตัวเองได้ ถ้าผลที่ตามมาไม่ใช่อย่างที่เราคิด

ถามมา: คุณหมอพูดคำว่า “เพศสัมพันธ์อย่างปลอดภัย” มาหลายครั้ง แล้วมีด้วยเหรอคะการมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ปลอดภัย
ตอบไป: มีค่ะ เราต้องทราบก่อนว่าการมีเพศสัมพันธ์แล้วจะมีอะไรตามมาได้ อย่างแรกเลย คือโรคที่ติดต่อจากการมีเพศสัมพันธ์ เช่น ติดเชื้อ HIV ซิฟิลิส หนองใน ตับอักเสบบีและซี เป็นต้น ซึ่งผู้หญิงบางคนอาจเสี่ยงมากขึ้นต่อการเป็นมะเร็งปากมดลูก รวมถึงโอกาสตั้งครรภ์โดยไม่ต้องการได้

ถามมา: แล้วทีนี้เราจะทำอย่างไรให้เรามีเพศสัมพันธ์อย่างปลอดภัยล่ะคะ
ตอบไป: สิ่งเดียวที่จะช่วยให้เราปลอดภัยก็คือ การไม่มีเพศสัมพันธ์!!! ค่ะ ใช่ค่ะอ่านไม่ผิดค่ะ การไม่มีเพศสัมพันธ์จะป้องกันสิ่งต่าง ๆ ที่หมอบอกข้างต้นได้ แต่ถ้าทำไม่ได้แล้วจริง ๆ หมออยากให้เราช่วยดูแลตัวเอง คือ
1. การป้องกันการตั้งครรภ์ที่ไม่พร้อม โดยการสวมถุงยางอนามัย หรือการใช้ยาคุมกำเนิดชนิดต่าง ๆ
2. การป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ โดยการสวมถุงยางอนามัยทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์ และอาจรับประทานยาป้องกันการติดเชื้อ HIV ก่อนการมีพฤติกรรมเสี่ยง

ถามมา: ถ้าจะใช้แค่ยาคุม หรือการทานยาป้องกันการติดเชื้อ HIV จะช่วยให้เราปลอดภัยไหมคะ
ตอบไป: ไม่ค่ะ การใช้ยาคุม คือ การป้องกันการตั้งครรภ์ ส่วนยาป้องกัน HIV ไม่ได้ป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่น ๆ

ถามมา: ถ้าให้คุณหมอแนะนำ คุณหมอจะเลือกแนะนำอะไรคะ
ตอบไป:

1. ไม่มีเพศสัมพันธ์ จนกว่าจะพร้อมทั้งวุฒิภาวะ และความรับผิดชอบ

2. ฉีดวัคซีนป้องกันการติดเชื้อไวรัส HPV

3. สวมถุงยางอนามัยทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์

4. ถ้ามีพฤติกรรมเสี่ยงทางเพศสัมพันธ์ หรือคู่นอนมีพฤติกรรมเสี่ยง ควรปรึกษาคุณหมอทันทีภายใน 3 วันหลังจากที่มี

พฤติกรรมเสี่ยงนั้น ๆ  เพื่อพิจารณาทานยาป้องกันโรคติดเชื้อต่าง ๆ

5. ถ้าคิดว่ามีพฤติกรรมเสี่ยงเรื่อย ๆ ควรปรึกษาคุณหมอเรื่องการป้องกันนะคะ คลินิกที่แนะนำอยู่ตามลิงค์นี้เลยค่ะ

www.love2test.org

สุดท้ายแล้วหมออยากฝากไว้สำหรับผู้ปกครองค่ะ ว่าการคุยเรื่องเพศกับลูกไม่ใช่เรื่องน่าอาย เพราะถ้าลูกรู้จากเรา ลูกจะได้ไม่ต้องหาข้อมูลจากแหล่งอื่น หรือถ้าลูกจะมีเพศสัมพันธ์ ลูกจะได้ป้องกันตัวเองได้ดียิ่งขึ้นค่ะ